Brodawki i włókniaki

Brodawki to najczęściej występująca wirusowa choroba skóry. Są one łagodnym rozrostem skóry i śluzówki wywołanym ludzkim wirusem brodawczakowatym HPV (human papiloma virus). Wirusy są przenoszone między ludźmi, zakażenia występują częściej u dzieci, ze względu na ich słabo rozwinięty układ odpornościowy, niż u dorosłych.

Brodawki mogą występować w każdej okolicy, ale najczęściej występują na skórze rąk, stóp i w okolicy narządów płciowych.

Wygląd i wielkość brodawek zależą od ich umiejscowienia oraz od stopnia narażenia na drażnienie i urazy mechaniczne. Przebieg choroby może być różny. Zakażenie może mieć charakter zmiany pojedynczej lub licznych wykwitów, a sam proces może szerzyć się poprzez samozakażenia.

Rodzaje brodawek:

Brodawki zwykłe – łagodne, powszechnie spotykane ostro odgraniczone grudki średnicy 2-10 mm, o szorstkiej powierzchni, okrągłym lub nieregularnym kształcie, wzmożonej spoistości i jasnoszarym, żółtym, brązowym lub szarawoczarnym kolorze. Lokalizują się w miejscach narażonych na urazy (palce, łokcie, kolana, twarz, skóra głowy). Mogą również występować wokół płytki paznokciowej jako brodawki okołopaznokciowe.

Brodawki podeszwowe – głęboko wnikające, hiperkeratotyczne guzki, umiejscowione na podeszwach, zazwyczaj bolesne, częściej pojedyncze lub nieliczne, spłaszczone wskutek ucisku i pokryte zrogowaciałym naskórkiem. Często przy zdrapywaniu ich powierzchni dochodzi do punkcikowatego krwawienia. Na podeszwach mogą występować również brodawki bardziej spłaszczone, niebolesne, zlewające się, tzw. brodawki mozaikowe, będące skupiskami bardzo licznych, małych, położonych blisko siebie, brodawek podeszwowych.

Brodawki płaskie (młodocianych) – płaskie, niezapalne, leżące prawie w poziomie skóry wykwity grudkowe, umiejscowione głównie na twarzy i grzbietach rąk. Na twarzy są brunatnawe lub prawie nie różnią się od koloru skóry otaczającej, na rękach są nieco bardziej wyniosłe i lekko hiperkeratotyczne. Brodawki płaskie młodocianych utrzymują się przez wiele miesięcy, a ustępują w sposób bardzo charakterystyczny, tzn. przez gwałtowne zaczerwienienie się i obrzęk wszystkich wykwitów, z powodu czego zaniepokojeni chorzy zgłaszają się do lekarza. Znajomość tego objawu jest ważna, gdyż oznacza on, że w ciągu kilku dni nastąpi samowyleczenie i nie należy stosować żadnego leczenia.

Nie należy zwlekać. Lepiej udać się do lekarza i dowiedzieć się, czy zmiana wymaga usunięcia, czy też pozostaje to do naszej decyzji.

Brodawki pospolite nie niosą ze sobą istotnego zagrożenia onkologicznego (niebezpieczeństwa powstania nowotworu). Jedynie kilka typów wirusa może powodować rozrosty nowotworowe, najczęściej w przypadku brodawek okolic moczowo-płciowych i u pacjentów z obniżoną odpornością immunologiczną. Brodawki wirusowe należy usuwać. Trzeba to robić jak najwcześniej, skutecznie i z jak najmniejszymi skutkami ubocznymi. Dzięki temu zwiększamy szanse na miejscowe wyleczenie, ograniczamy możliwość samozakażenia i rozprzestrzenienia oraz działamy przeciwepidemicznie. Sposób postępowania zależy od umiejscowienia, rodzaju, rozległości i czasu utrzymywania się zmian skórnych, wieku chorego, stanu jego odporności. Leczenie jest przede wszystkim miejscowe. Polega na mechanicznym usuwaniu, elektrokoagulacji, laseroterapii lub krioterapii. Czasami przed usunięciem większych zmian rozmiękcza się nawarstwienie hiperkeratotyczne za pomocą 10-proc. maści salicylowej.

***

Włókniaki to pojedyncze, cieliste albo lekko brązowawe guzki, które często pojawiają się na szyi, powłokach brzusznych lub w zgięciach, np. pachwin lub pach. Są to zwykle zmiany uszypułowane, wiszące przy skórze.

Włókniaki to niezłośliwe nowotwory. Mają postać uszypułowanych, często na bardzo cienkiej „nóżce” – miękkich guzków różnej wielkości. Z reguły są to zmiany bardzo małe. Wyróżnia się włókniaki miękkie (łac. fibroma molle) i włókniaki twarde (łac. fibroma durum, dermatofibroma, fibrosis nodularis subepidermalis). Pojawiają się w wyniku przerostu tkanki podskórnej i skóry właściwej. Nie wiadomo jeszcze, dlaczego tak się dzieje. Włókniaki miękkie są nowotworami o charakterze wrodzonym, ale mogą pojawiać się w różnym wieku. Są to miękkie guzy lub guzki, zwykle workowato zwisające, dające się często wprowadzić w głąb skóry przez ucisk palcem. Zwykle są liczne (łac. fibromatosis), barwy skóry lub nieco ciemniejsze. Drobne włókniaki szczególnie często umiejscawiają się na szyi i karku, zwłaszcza u starszych kobiet. Nie wykazują skłonności do samoistnego ustępowania.

Zwykle włókniaki nie wymagają leczenia. Jeśli jednak wywołują dyskomfort (duży włókniak lub znajdujący się w miejscu, gdzie jest stale podrażniany), można usunąć je chirurgicznie. Taki zabieg wykonuje tylko chirurg lub dermatolog. Można też zastosować elektrokoagulację (wypalanie prądem), krioterapię (wymrażanie) albo „odparowanie” włókniaka za pomocą lasera. Usunięte na ogół się nie odnawiają. To łagodne zmiany nowotworowe, nie są groźne dla zdrowia.

(jer)

Dodaj komentarz